Jump to content
Sign in to follow this  
karapiperim

ΟΙ ΚΡΙΤΙΚΕΣ

Recommended Posts

Posted (edited)

@elephadas

Χωρίς να έχω δει την ταινία (διάβασα μόνο την υπόθεση) δε φαντάζομαι να υπάρχει σχέση με την πραγματική Γαβριέλλα, η οποία και ζούσε φυσικά όταν γυρίστηκε το φιλμ. Αυτό που σκέφτομαι είναι πως το όνομα της ήταν τόσο γνωστό που χρησιμοποιήθηκε μάλλον ως διαφημιστικό τρικ για να προσελκύσει κόσμο. Το ενδιαφέρον της υπόθεσης είναι πως -απ ότι διάβασα- στην ταινία δεν υπάρχει Γαβριέλλα, την Αποστόλου τη λένε Ινέζ,οπότε πρόκειται ίσως για χοντρό φούμαρο των σκηνοθετοπαραγωγών. 

Να σημειώσω επίσης πως έχω παρατηρήσει πως όταν οι κριτικοί της εποχής γράφαν καλά για κάποιον τον αποκαλούσαν με το όνομα του σκέτο. Όταν όμως επρόκειτο να ρίξουν χοντρό κράξιμο τους λέγανε κυρίους και κυρίες...😊

 

Σήμερα θα σας ανεβάσω μια κριτική για τη "Συνοικία το Όνειρο".

Από τις δεκάδες κριτικές που έχω διαβάσει της εποχής εκείνης, πρέπει να πω πως ξεχωρίζω αυτές του Μάριου Πλωρίτη. Κατά τη γνώμη μου ήταν ο πιο διαβασμένος, αντικειμενικός και 'του δε πόιντ' που λέμε κριτικός. Η αίσθηση μου είναι πως πίσω από πολλές κριτικές κρύβονται κι άλλα πράγματα -αντιπάθειες, πολιτικές διαφορές, ως και κακεντρέχεια σε κάποιες περιπτώσεις. Ο Πλωρίτης θεωρώ πως στις περισσότερες περιπτώσεις στάθηκε πάνω απο αυτά, πράγμα όχι εύκολο. 

Συνοικία το όνειρο

 
Η ομάδα των νέων καλλιτεχνών που γύρισε αυτήν την ταινία, θέλησε να ξεφύγει από την τρέχουσα "εμπορική" συνταγή και να προσφέρει ένα έργο γνήσιο σε θέμα, ανθρώπους και πλαίσιο, υπηρετώντας ταυτόχρονα και το γνήσιο κινηματογράφο.
Για τις προθέσεις της αυτές της αξίζει κάθε έπαινος.
Για το αποτέλεσμα υπάρχουν και ενθουσιασμοι, αλλά και επιφυλάξεις.
Η βασικότερη από τις τελευταίες είναι αυτό τούτο το σενάριο. Όχι σαν πλαίσιο βέβαια - όπως ισχυρίστηκαν γελοιωδεστατα μερικοί εθναμυντορες, που ανατριχιασαν επειδή η ταινία παρουσιάζει την άθλια ζωή μιας αθηναϊκής συνοικιας.
Σύμφωνα με τη λογική τους θα ήταν αντεθνικο κάθε έργο που τολμάει να ισχυριστεί πως υπάρχει Ελλάδα και πέρα από τον Παρθενώνα, τη λεωφόρο Σουνίου και τ " Αστέρια".
Σύμφωνα με τη λογική τους, το μέγιστο μέρος της παγκόσμιας ρεαλιστικής λογοτεχνίας θα έπρεπε να παραδοθεί στη γεεννα του πυρός. 
Σύμφωνα με τη λογική τους μερικά απ' τα καλύτερα δημιουργήματα του γαλλικού, γερμανικού, ιταλικού ακόμα και του αμερικανικού κινηματογράφου, θα έπρεπε να γίνουν πρώτη ύλη για τσατσαρες....
Αλλά αυτά είναι αστεία. Κάθε τέχνη έχει το δικαίωμα - και την υποχρέωση- να εικονίζει τη ζωή σ όλες τις αποχρώσεις της. Φτάνει να την εικονίζει αληθινά.
Το "Όνειρο" έχει συλλάβει την όψη της άθλιας ζωης, χρησιμοποιώντας ατόφιο το μοναδικό "ντεκόρ" που προσφέρει η αθηναϊκή συνοικία του Ασυρμάτου. Στην αποτύπωση αυτής της "όψης" εξαίρετη είναι η εργασία του Δήμου Σακελλαρίου, που η φωτογραφία του αναπλασε τις χαμοκελες, τα σοκάκια, και τη μιζέρια του συνοικισμού, με λαμπρή πλαστικότητα, με εκφραστικούς φωτισμούς και χωρίς τη χρησιμοποίηση κανενός εντυπωσιακού "εφφέ".
Πολύ λιγότερο πειστικοί είναι οι άνθρωποι που κατοικούν τη Συνοικία του Ονείρου. 
Αυτό το " λούμπεν προλεταριάτο", που την ιστορία του διηγούνται ο Κ. Κοτζιάς και ο Τ. Λειβαδίτης είναι μια ομάδα άθλιων ανθρώπων που τα όνειρα τους είναι άθλια και οι αποδόσεις τους αθλιοτερες. 
Ο απόφοιτος των φυλακών ονειρεύεται μια διάρρηξη, η λαϊκή κοκκοτουλα ένα σπιτωμα από πλουσιόπαιδο, ο αδύναμος ανθρωπάκος ένα οικοπεδακι που το απαρνιεται για να πάρει μέρος σε λαθρεμπόριο...
Όλοι πλανταζουν μέσα στη μιζέρια, στη λασπουρια, τη γκρίνια, αλλά κανένας δεν πλάθει ένα άξιο όνειρο.
Για να γλιτώσουν απ' την κακομοιριά ονειρεύονται την ατιμία, την κλοπή, την πορνεία, τον εύκολο δρόμο, την ευρεία πύλη.
Η δουλειά η τίμια μοιάζει να τους είναι άγνωστη. 
Και ξαφνικά μεμιάς, εξαγγελιζονται όλοι.
Οι διαρρηκτες μεταμορφώνονται σε φιλάνθρωπους και σώζουν το θύμα τους, η κοκκοτουλα γνωρίζει τον εαυτό της και τον έρωτα, κι ένας πενταπλουμιστος χαρταετός ανεμίζει πάνω από τη συνοικία του ονείρου. ...
Σίγουρα οι σεναριστες θέλουν να υποδηλώσουν πως οι άνθρωποι αυτοί δεν είναι " κακοί" στο βάθος και πως οι περιστάσεις, το περιβάλλον, η κοινωνία τους εξωθούν στην κακοτητα.
Αλλά ούτε η εσωτερική τους αντίδραση σ αυτήν την εξώθηση δικαιώνεται ούτε η ομαδική μεταστροφή τους είναι πειστική. 
Τα κύρια πρόσωπα του έργου μιλούν και κινούνται πολύ περισσότερο " κατ επιταγήν " των συγγραφέων παρά σαν αυτόνομοι, αυθυπαρκτοι χαρακτήρες....
Με το " Όνειρο" κάνει το ντεμπούτο του σαν κινηματογραφικός σκηνοθέτης ο Αλ. Αλεξανδράκης, που παίζει κιόλας τον κύριο ρόλο του έργου. 
Σαν σκηνοθέτης δείχνει απρόσμενη ωριμότητα και οδηγεί το φακό και τους ηθοποιούς με σημαντική αίσθηση του κινηματογραφικού " δέοντος" και με συστηματική αποφυγή κάθε μελοδραματικης ευκολίας.
Κάνει έτσι μιαν αρχή που επιτρέπει πολλήν αισιοδοξία για τη νέα του αυτή επίδοση.
Σαν ηθοποιός πετυχαίνει την καλύτερη κινηματογραφική ερμηνεία του, σ ένα ρόλο χωρίς μεγάλα προβλήματα βέβαια, αλλά που θα μπορούσε να παρασύρει έναν άλλο σε οικτρους τραμπουκισμους. Ο Αλεξανδράκης μένει απλός, εσωτερικός, κινηματογραφικοτατα εκφραστικός. 
Κοντά του, ο Μάνος Κατράκης πλάθει έναν τύπο αλήτη λιγότερο κινηματογραφικό, αλλά πολύ γραφικό.
Η Αλίκη Γεωργούλη παίζει ζουμερα και χιουμοριστικά τη λαϊκή κοκκοτα.
Η Αλέκα Παιζη κι ο Αλέκος Πετσος είναι ένα ζευγάρι ανθρώπων γεμάτο λιτότητα κι ειλικρινή συγκίνηση. 
Η μουσική του Μ. Θεοδωράκη δεν είναι βέβαια καθαυτό κινηματογραφική μουσική - χρησιμοποιεί βασικά δύο τρία γνωστά τραγούδια του, κι όχι πάντα σωστά τοποθετημένα.
Σαν ανεξάρτητη απ' το έργο έχει φυσικά πολλή γοητεία....
M. Πλωρίτης 
18/10/1961
Ελευθερία
Edited by karapiperim
  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Αν δεν είχα δει την ταινία την οποία αφορούν οι παρακάτω κριτικές θα έσπευδα να τη δω. Τόσος ο ενθουσιασμός γνωστών προσώπων της εποχής... Έχοντας δει βέβαια την ταινία να πω πως δε συμμερίζομαι  τη θριαμβευτική υποδοχή... Εσείς τι λέτε; 

Αν όλες οι γυναίκες του κόσμου.. 

σενάριο : οι  Εκκλησιάζουσες του Αριστοφάνη σε ελεύθερη κινηματογραφική διασκευή

σκηνοθεσία: Νέστορας Μάτσας

Παίζουν: Λ. Κωνσταντάρας, Α. Λαδικού, Χ. Νέζερ, Ε. Μπριόλας, Μ.Μυράτ, Μ. Καλαντζοπούλου.

https://www.retrodb.gr/wiki/index.php/Αν_όλες_οι_γυναίκες_του_κόσμου

-ΑΝ ΟΛΕΣ ΟΙ ΓΥΝΑΊΚΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
 
Για την ταινία αυτή, που κορυφαίοι άνθρωποι των Γραμμάτων και της Τέχνης χαιρετίζουν σαν την καλύτερη ελληνική ταινία, παραθέτουμε φράσεις από τις ενθουσιώδεις κριτικές των.
 
Δ. Ψαθάς: Ο Νέστορας Μάτσας επεστρατευσε τον Αριστοφάνη κατά της... ατομικής βόμβας. Πρωτότυπη η έμπνευση του αλλά καλοπροσδεκτη και αξία επαίνου, προπάντων για τον υψηλό αντιπολεμικό στόχο της
 
ΚΥΒΕΛΗ: Ταινία εξαιρετικά πρωτότυπη.. Όλοι οι ηθοποιοί είναι θαυμάσιοι. Η φωτογραφία παρά πολύ καλή, οι κοπέλες που παίζουν πολύ όμορφες... Μια ταινία που πρέπει να τη δουν όλοι... Έχει αλήθεια κι ομορφιά.. 
 
ΡΟΖΊΤΑ ΣΩΚΟΥ: Μια χαριτωμένη ταινία με σφιχτοδεμένο σενάριο, αδιαπτωτο κεφι, αλλεπάλληλα ευρήματα.
 
ΠΑΎΛΟΣ ΠΑΛΑΙΟΛΌΓΟΣ:  Βαθύτατα ανθρώπινο, λιτό, κλασικό, προσφέρει μέσα από τη χαρά πηγαία συγκίνηση.
 
ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΕΩΡΓΙΆΔΗΣ: Είναι μια όαση μέσα στην εφετινή παραγωγή αυτή η τόσο έξυπνη ταινία του Νέστορα Μάτσα, πλαισιωμένη με τόσο διαλέκτους ηθοποιούς. Ένας Κωνσταντάρας απολαυστικός, μια Λαδικού ευαίσθητη, φωτογραφημένη περίφημα και μια ολοδροση Μίρκα Καλαντζοπούλου, που με το ζωντανό παίξιμο της σου μεταδίδει τη χαρά της ζωής. Μπράβο.
 
ΒΙΩΝ ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΗΣ:  Μια ταινία γεμάτη χιούμορ και συγκίνηση, ανθρωπιά και πίστη σε ένα καλύτερο αύριο χωρίς πολέμους. 
 
Εμπρός
21/1/1967

Share this post


Link to post
Share on other sites

Νομίζω οτι τα λόγια το Δ. Ψαθά τα λένε όλα...

  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ακριβώς. Ο Ψαθάς αγνοεί τελείως την ταινία και επικεντρώνει την "κριτική" του στους ευγενείς αντιπολεμικούς στόχους (δεν λέει καν "αντιπολεμικό μήνυμα", μόνο "στόχους"), Μα σε μια ταινία ή οποιαδήποτε άλλη δουλειά δεν μετράνε μόνο οι στόχοι, μετράει και το αποτέλεσμα. Κι εγώ είμαι εναντίον του πολέμου και της ατομικής βόμβας αλλά αυτό δεν θα πει ότι θα φτιάξω μια ταινία που θα βλέπεται αν με κάτσεις σε μια καρέκλα σκηνοθέτη και μου βάλεις τη σχετική ντουντούκα στο χέρι.

Έχουν περάσει χρόοοονια από την εποχή που είδα την ταινία, αλλά θυμάμαι ότι παρά τους στόχους της τη βρήκα μάλλον χαλαρή και λίγο βαρετή στο σενάριο αλλά και στη σκηνοθεσία (διάλογοι, ταχύτητα"δράσης", πλοκή - τελείως αντίθετη γνώμη από της Σώκου). Ο Νέστορας Μάτσας ήταν συμπαθέστατος και μου άρεσαν αρκετά οι εκπομπές του αλλά νομίζω ότι οι φιλοδοξίες του στην ταινία ξεπερνούσαν τις δυνατότητές του. Και θυμάμαι ότι δεν μου άρεσε η Λαδικού. Όμορφη γυναίκα και καλή ηθοποιός γενικά αλλά δεν της ταίριαζε ο ρόλος.

Αλλά δεν καταλαβαίνω πώς μπορούν να λένε ότι η έμπνευση ήταν πρωτότυπη και στην ίδια πρόταση να αναφέρονται στον Αριστοφάνη. Άρα την πρωτότυπη έμπνευση την είχε αυτός, όχι ο Μάτσας.

Συμφωνώ με τους μη-τεχνικούς χαρακτηρισμούς (ανθρωπιά, ευαισθησία, πίστη σε καλύτερο αύριο χωρίς πολέμους, αντιπολεμική, όμορφες κοπέλες), αλλά όλα αυτά ήταν αναγκαίες συνθήκες για να είναι καλή μια ταινία με αυτό τον στόχο. Όχι ικανές. Χρειάζονταν κι άλλα που έλειπαν. Όχι ότι η ταινία ήταν κακή, απλώς μέτρια.

Αν και πολύ πιο φιλόδοξη παραγωγή, εξ ίσου μέτρια κατά τη γνώμη μου ήταν και η "Λυσιστράτη" του Σκαλενάκη λίγα χρόνια μετά. Ίσως ο Αριστοφάνης να μην προσφέρεται για κινηματογραφικές μεταφορές.

 

  • Like 2

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ή ίσως οι Σκαλενακης και Μάτσας να μην ήταν τέτοιου επιπέδου σκηνοθέτες...

Απ την άλλη αφού ήθελαν σώνει κ ντε Αριστοφάνη δεν έφερναν το Σολομό με την Αρώνη να δουν θεού πρόσωπο;; 

(Το ζευγάρι Κωνσταντάρας - Λαδικού είναι από τα λιγότερο ταιριαστά που έχω δει στο σινεμά)

Share this post


Link to post
Share on other sites

Θα κάνω μια εξαίρεση και θα ανεβάσω μια θεατρική κριτική για μια παράσταση που δημιούργησε μεγάλο ντόρο.

Το 1990 η Αλίκη Βουγιουκλάκη αποφασίζει να ανεβάσει Αντιγόνη. Επίδαυρος. Σκηνοθέτης ο Βολανάκης.

Τα νταούλια είχαν αρχίσει να βαράνε με την ανακοίνωση της παράστασης. Οι συντελεστές δεν πτοήθηκαν. Το θέατρο γέμισε. Η Βουγιουκλάκη πήρε ίσως τις χειρότερες κριτικές της καριέρας της. Η ίδια πάντως υπερασπίστηκε την επιλογή της. 

Θόδωρος Κρητικός ο κριτικός. Αρθρογραφούσε στον Ταχυδρόμο και στην Ελευθεροτυπία. Είχε πάμπολλες διαμάχες για τις κριτικές του. Η αλήθεια είναι πως δε χρωστούσε καλή κουβέντα σε άνθρωπο...Δεν έχω δει τις παραστάσεις για να πω αν ήταν δίκαιος. Πάντως ήταν... φαρμακερός...

Αν κάποιος έχει παρακολουθήσει την παράσταση ας μας γράψει τη γνώμη του.

Νιάου νιάου η Αντιγονούλα.....

 

(......) Έρχομαι με κομμένη την ανάσα από το αρχαίο θέατρο να σας αφηγηθώ μια ιστορία τραγικής ύβρεως και πτώσης, ικανή να σταλάξει τον ελεο και το φόβο στην ψυχή και του πιο αμετανόητου ακόμη οιηματία.

Η παράσταση πρέπει τουλάχιστον να βοήθησε και τους αφελέστερους ακόμη να κατανοήσουν τους βαθύτερους λόγους για τους οποίους η κ. Βουγιουκλάκη είναι εκ προοιμίου ακατάλληλη για την αρχαία τραγωδία.
Πρέπει να τους βοήθησε να συνειδητοποιήσουν ότι το πρόβλημα της είναι πολύ πιο ουσιαστικό, από το αν διαθέτει ή όχι επαρκές υποκριτικό ταλέντο, τραγικό κύρος, φωνητική δεξιοτεχνία. Ότι έχει να κάνει με την περί θεάτρου νοοτροπία που αυτή εκπροσωπεί και που βρίσκεται σε διαμετρική αντίθεση με εκείνη της τραγωδίας. 
(.....) Άνθρωποι σαν την κ. Βουγιουκλάκη από την άλλη μεριά είναι φορείς μιας απροσχηματιστης κερδοσκοπικής αντίληψης του θεάτρου. Χρησιμοποιούν τη σκηνή σα βιτρίνα ή σαν πασαρέλα μέσω της οποίας εμπορεύονται ένα " ίματζ" που έχει προσεκτικά σχεδιαστεί, με περίσσιο ναρκισσισμό και όχι λίγη όρεξη χρηματικών απολαβών.
Άνθρωποι σαν την κ Βουγιουκλάκη δεν έρχονται στην ορχήστρα ενός αρχαίου θεάτρου με στόχο να υπηρετήσουν το όραμα ενός μέγιστου ποιητή. Έρχονται για να βάλουν το Σοφοκλή να υπηρετήσει το φανταχτερό όραμα της δικής τους δημόσιας προσωπικότητας, του ειδώλου που συστηματικά καλλιεργούν και προωθούν προς τις μάζες. Ούτε στιγμή δε θα σταθούν να αναρωτηθούν αν το ερμηνευτικό τους ταλέντο έχει κάτι να προσφέρει στην ποιητική μορφή της Αντιγόνης.
Εκείνο που τους απασχολεί είναι το μπορεί να προσφέρει η Αντιγόνη σ αυτούς.
Πως μπορούν να εκμεταλλευτούν ένα φημισμένο κείμενο, ένα επιβλητικό αρχαίο θέατρο και ένα καταξιωμένο φεστιβάλ, για να βελτιώσουν παραπέρα το " ίματζ" που πουλούν στο κοινό.
Η παράσταση στο σύνολο της κι όλα τα επιμέρους στοιχεία της, η σκηνοθεσία, τα κοστούμια, η μουσική, η διανομή των ρόλων, δε νοούνται παρά μόνο σαν ένα είδος πακέτου, σαν το γυαλιστερό περιτύλιγμα του παραπάνω εμπορεύματος. 
(.....) Ο κ. Βολανάκης επωμίστηκε τελικά και την ευθύνη της μετάφρασης του κειμένου ψιμυθιωντας ακόμη μια φορά, με τη γνωστή του ναρκισσευομενη καλλιέπεια, τον άμεσο απέριττο λόγο της τραγωδίας.
Οι φανταχτερές του φράσεις, η υπέρμετρη έμφαση και η αυτάρεσκη περιπάθεια, οι φορτικές συνηχήσεις και οι αλλεπάλληλοι φιόγκοι των κοσμητικών επιθέτων, ταπείνωσαν το στίχο του Σοφοκλή, κατεβάζοντας τον στο επίπεδο διαφημιστικού σλόγκαν.
Το πακέτο περιείχε και μια ετερόκλητη συνάθροιση ηθοποιών, ανθρώπων διαφορετικής καλλιτεχνικής προέλευσης, ύφους, αναστήματος και ιδιοσυγκρασίας, που βρέθηκαν διαθέσιμοι για τη βιαστική στελέχωση του εγχειρήματος.
Στον κεντρικό ρόλο του Κρέοντα, ο Πέτρος Φυσσούν έκανε μια από τις θλιβεροτερες εμφανίσεις της σταδιοδρομίας του, η οποία εδώ και χρόνια ακολουθεί σταθερά καθοδική πορεία. 
Απαγγέλοντας μηχανικά και ανόρεχτα στίχους, τους οποίους όχι μόνο δεν έδειχνε να κατανοεί, αλλά για τους οποίους δεν έδειχνε να διαθέτει καν στοιχειώδες ενδιαφέρον, αρκέστηκε να εναποθέσει όλες τις ελπίδες του για την κατάκτηση κάποιου τραγικού μεγέθους στις υπερυψωμένες σόλες των παπουτσιών του και μόνο.
Το ίδιο μηχανικός εμφανίστηκε στο ρόλο του Αίμονα και ο Αντώνης Θεοδωρακόπουλος, του οποίου η συχνά εξεζητημένη απαγγελία προσέγγιζε τα όρια του στομφου.
Ευπρεπείς, αλλά ασήμαντες, οι επιδόσεις της Αθηνάς Τσιλύρα ( Ισμήνη) και του Τιμου Περλεγκα ( φύλακας), παραχωρούσαν στον Στέφανο Κυριακίδη ( Άγγελος) τον τιμητικό τίτλο της ειλικρινεστερης και πιο ολοκληρωμένης προσπάθειας. 
Και η πρωταγωνίστρια; 
Πως διεκπεραίωσε τελικά η κ. Βουγιουκλάκη τον άθλο, στον οποίο βρέθηκε με τόση ελαφρότητα μπλεγμένη;
Μα φυσικά με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που αντιμετωπίζει όλους τους αλλοπροσαλλους άθλους προς τους οποίους την σπρώχνει η ακατασίγαστη καλλιτεχνική της ανασφάλεια. 
Με τον ίδιο τρόπο που αντιμετώπισε κατά καιρούς τη βιεννέζικη οπερέτα, τη ροκ όπερα, την αριστοφανική κωμωδία. Δηλαδή με την αφελή προσπάθεια εξωτερικής μίμησης κάποιων στοιχείων που την έχουν εντυπωσιάσει στις επιδόσεις των πραγματικών επαγγελματιών του είδους.
Το έχω γράψει αρκετές φορές, αλλά είμαι υποχρεωμένος να το γράψω και πάλι.
Η κ. Βουγιουκλάκη δεν είναι πραγματικός ηθοποιός - ούτε καν κακός ηθοποιός. Είναι απλώς μίμος.
Δεν καταλαβαίνει τι σημαίνει να βιώνει ένας καλλιτέχνης το ρόλο του. Ξέρει μόνο να " καμώνεται", σαν τα παιδιά.
Συλλαμβάνει την τέχνη της υποκριτικής σαν μια σειρά από εντυπωσιακά " καμώματα" - γέλια, δάκρυα, τσαχπινιές, πόζες, περιγραφικές χειρονομίες....
Η προσέγγιση των ρόλων της γίνεται στο ίδιο πνεύμα, με το οποίο ένας δεξιοτέχνης του βαριετέ εκτελεί τα νούμερα του.
Σαν μια σειρά από εντυπωσιακά κόλπα μηχανικής αντιγραφής των εξωτερικών στοιχείων ενός προτύπου, που σκοπό έχουν να καταπλήξουν το κοινό. Όχι να επικοινωνήσουν μαζί του ψυχικά.
Έχει πραγματικά μεγάλο γούστο να παρακολουθεί κανείς το Αλικακι να εκτελεί το νούμερο της " μεγάλης τραγωδού".
Με τη φωνή της τοποθετημένη αφύσικα στα βάθη του στέρνου, με το κεφάλι ψηλά και το στήθος προτεταμένο σε στάση αγέρωχου μεγαλείου, να τραγουδάει παράφωνα τις γραμμένες στο γόνατο μελωδίες του Μίκη Θεοδωράκη.
Ή να ανεμίζει τα χεράκια της πάνω και κάτω, σαν κυριευμένη από πατριωτικό μένος μαθήτρια σε σχολική απαγγελία της 25ης Μαρτίου.....
Πριν από είκοσι περίπου χρόνια είχα προβλέψει ( στο ρόλο του Τειρεσία τότε και όχι του Αγγελιοφόρου) πως η εμπλοκή της αναβίωσης του αρχαίου δράματος στη χώρα μας με την τουριστική μας βιομηχανία δε θα μας έβγαινε σε καλό.
Πρέπει να ομολογήσω, πως ούτε στους χειρότερους εφιάλτες μου δε μπορούσα να φανταστώ, που θα κατέληγε το πράγμα.
9 Ιουλίου 1990 
Ελευθεροτυπία.
 
* Εχω κόψει δυο τρεις παραγράφους απο την κριτική. Λίγα στην εισαγωγή κι ένα "λούσιμο" του Βολανάκη. 
 
* Στο ΥΤ κυκλοφορεί ένα μικρό απόσπασμα της παράστασης. 
 
 
* Ο Γ. Μεσσάλας δήλωσε για τα παρασκήνια της παράστασης:

«Ο Μίνως Βολανάκης στην “Αντιγόνη” και λυπάμαι που το λέω αυτό μετά το θάνατό του, αλλά δεν πιστεύω στο ρητό που λέει: “αυτός που πεθαίνει δικαιώνεται”, την πρόδωσε σκηνοθετικά. Η Αλίκη μας κάλεσε εμένα και τη γυναίκα μου να παρακολουθήσουμε τη γενική δοκιμή της και φτάνοντας στο θέατρο της Επιδαύρου είδαμε τον Βολανάκη να συζητά πίσω από έναν θάμνο με ένα γνωστό κοσμικό ζευγάρι. Ο Βολανάκης λοιπόν που δεν μας είχε πάρει είδηση είπε: “Τι ήρθατε να δείτε; Είναι αίσχος”», δήλωσε ο ηθοποιός.

Και κατόπιν πρόσθεσε: «Εγώ αυτό δεν του το συγχώρεσα ποτέ. Αφού είδε ότι η πρωταγωνίστριά του δεν ήταν αυτό που έπρεπε , όφειλε να τη διαφυλάξει και να μην την εκθέσει ή να αποχωρήσει από τη σκηνοθεσία. Και αυτό το κατάλαβε η Αλίκη και στεναχωρήθηκε πάρα πολύ, γιατί τη διέσυραν γράφοντας η “Αντιγόνη ήταν φιάσκο”, τη λοιδόρησαν. Από αυτή τη στεναχώρια έβγαλε και τον καρκίνο».

πηγή:http://www.peoplegreece.com/article/dilosi-vomva-gia-vougiouklaki-o-volanakis-ti-diesire-stin-epidavro-apo-ti-stenachoria-tis-evgale-karkino/

 

* Ο Θ. Κρητικός έγραψε και δεύτερη κριτική, πιο συνοπτική αλλά εξίσου φαρμακερή και στο δεύτερο έντυπο που εργαζόταν, στον Ταχυδρόμο. Θα την ανεβάσω μια από αυτές τις μέρες. 

 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ο Κρητικός ήταν αυστηρός κριτικός, αλλά το απόσπασμα του Youtube νομίζω τον δικαιώνει. Ανεκδιήγητο παίξιμο (προσέξτε πώς χωρίζει τη φράση "στερνές αχτίδες του Ήλιου" με παύση μετά το αχτίδες και πώς τονίζει το "Ήλιου" λες και το σπουδαίο είναι ότι οι αχτίδες είναι του Ήλιου (αντί του Άλφα Κενταύρου, ας πούμε) και όχι ότι είναι οι στερνές. Και το τραγούδι είναι τελείως άσχετο.

Τώρα που έγραψα τραγούδι θυμήθηκα κάτι από την Αλικική "Λυσιστράτη" που ενισχύει τον ισχυρισμό του Κρητικού ότι η σταρ δεν υπηρετούσε το κείμενο αλλά το χρησιμοποιούσε. Πρόκειται για τον πασίγνωστο "Μύθο" του Χατζιδάκι. Είναι διάλογος μεταξύ του χορού των γερόντων (πρώτο τμήμα του) και του χορού των γραιών ("Για τον μύθο που μας λέτε...").  Αλλά τι ήξερε ο Αριστοφάνης από θέατρο? Έτσι η Βουγιουκλάκη τον βελτίωσε, τραγουδώντας η ίδια το γυναικείο κομμάτι (και το τραγούδησε και χάλια, σε αντίθεση με τον άντρα τραγουδιστή που ήταν πολύ καλός, αλλά δεν έχει σημασία, και ωραία να το έλεγε το πρόβλημα ήταν η οικειοποίηση του χορικού, όχι η κυριολεκτική και μεταφορική εκτέλεσή του). Κα μη μου πει κανείς ότι ήταν θέμα σκηνοθέτη, διότι ο σκηνοθέτης εκανε αυτό που ήθελε η Βουγιουκλάκη όχι το αντίθετο. Σιγά μην άφηνε η Α.Β. μια ασήμαντη κορυφαία του χορού να πει το αβανταδόρικο τραγούδι επειδή αυτό ήθελε το κείμενο.

Βέβαια από τότε και μετά έχουν γίνει τέτοια τερατουργήματα στην Επίδαυρο που της Βουγιουκλάκη μοιάζει πταίσμα. Αλλά οι αρχικοί ένοχοι έκαναν δυνατά τα εγκλήματα των μεταγενεστέρων. Διέφθειραν και το κοινό. Θυμάμαι είχα πάει στην Επίδαυρο γύρω στο 2005 για τους Αχαρνής με το Λαζόπουλο. Αν και ήμουν τελείως αρνητικά προδιατεθειμένος λόγω του πρωταγωνιστή, η παράσταση ήταν πολύ καλή. Αλλά το κοινό χειροκρότησε όταν πρωτοεμφανίστηκε ο σταρ Λαζόπουλος αλλά και αργότερα όταν πρωτοβγήκαν ο Πιατάς και ο Τζεβελέκος. Πράγμα που με έκανε να ανατριχιάσω, διότι παλιά ήταν κάτι το αδιανόητο, και απέδειξε ότι το κοινό δεν είχε πάει για να δει "Αχαρνής" αλλά "Λαζόπουλο". Και σίγουρα το κοινό της Αντιγόνης είχε πάει να δει Βουγιουκλάκη (κάποιοι από αυτούς ίσως περιμένοντας με κακεντρέχεια να τη δουν να σπάει τα μούτρα της) και όχι να παρακολουθήσει μία από τις κορυφαίες και διαχρονικά επίκαιρες τραγωδίες.

Αλλά η "διάγνωση" του Γιώργου Μεσσάλα ότι η Α.Β. "έβγαλε" τον καρκίνο (λες και πρόκειται για κανένα εξάνθημα) από τη στενοχώρια της ήταν επιεικώς ανόητη. Γιατί άνθρωποι σοβαροί και ικανοί στους τομείς τους αμολάνε τέτοιες βλακείες σε θέματα για τα οποία δεν έχουν ιδέα ποτέ μου δεν το κατάλαβα.

 

Edited by elephadas
  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Εγώ διαβάζω τις κριτικές του Κρητικού για διασκέδαση... Είχε απολαυστικό γράψιμο κι εντάξει, δεν είχε αφήσει κανέναν "αστολιστο"... Από Βουγιουκλάκη και Καρέζη μέχρι Λαζόπουλο και Κιμούλη από Γιάννη Ζουγανέλη μέχρι Αλέξη Σολομό όλους τους εχει περάσει ένα λούσιμο.. άλλους βέβαια πιο πολύ κ με μεγαλύτερη συνέπεια...

Στο θέμα της Βουγιουκλάκη συμφωνώ πολύ με τον Ελέφαντα πως δημιουργήθηκε κακό προηγούμενο και το συνδέω απολύτως με την συσχέτιση που έκανε ο Κρητικός αρχαίο δράμα- τουρισμός.

Πέρα από οτιδήποτε μπορεί κανείς να πει για την παράσταση δε μπορώ να καταλάβω πως επέλεξε να παίξει έναν τέτοιο ρόλο σε αυτήν την ηλικία... Δηλαδή σκέφτηκε α, είμαι εξήντα ας παίξω Αντιγόνη; Δε μπορώ να το καταλάβω. 

Καποτε μια συγγενισσα ενός μεγάλου τραγουδιστή μου έλεγε πως έβγαλε τον καρκίνο απ τη γλωσσοφαγιά... Ήταν μεγάλη στην ηλικία και το απέδωσα εκεί.. ίσως είναι αντιλήψεις μιας άλλης γενιάς

Share this post


Link to post
Share on other sites

Και αν σκεφτούμε ότι η Αντιγόνη ήταν εγγονή της μαμάς της από γενιές, και ο Κρέων ήταν αδελφός της μαμάς/γιαγιάς, έπρεπε να βρουν έναν ηθοποιό 2 γενιές γεροντότερο από τη Βουγιουκλάκηγια να τον παίξει, άρα γύρω στα 100.

Αν ήταν πάντως καλή στο ρόλο δεν θα πείραζε η αταίριαστη ηλικία. Ο θεατής είναι πρόθυμος να αγνοήσει την πραγματικότητα σε τέτοιες περιπτώσεις. Όπως μπορούμε να δεχτούμε έναν υπέροχο άνθρωπο σε ρόλο εγκληματία και δολοφόνου, μπορούμε να δεχτούμε και μια μεγάλη γυναίκα σε ρόλο Ιουλιέττας. Αρκεί να πείθει. Η Λαμπέτη στα 43 της έπαιξε με μεγάλη επιτυχία την Φράνκυ που ήταν, υποτίθεται, κοριτσόπουλο. Η Παξινού έπαιξε τη Μήδεια στα 56 της. (Λίγο έλειψε να βάλω και τη Συνοδινού την οποία είδα στην "Ελένη" του Ευριπίδη στα 50 της αλλά συνειδητοποίησα ότι η Ωραία Ελένη τα είχε τα χρονάκια της όταν έπεσε η Τροία οπότε αυτή δεν μετράει)

Share this post


Link to post
Share on other sites

@elephadas

μιας που παραπάνω έθιξες το θέμα με τα κόψε ράψε κ τα του χορού που παίρναν τα λόγια οι πρωταγωνιστές βρήκα κι άλλη παράσταση που έγινε αυτό με την Καρέζη κι έφαγε κι αυτήν την ανάλογη γιούχα για αυτήν την επιλογή. Γενικώς εκείνη η παράσταση είχε παρασκήνιο οπότε με αφορμή την αντίστοιχη κριτική θα γράψω. Πρώτα όμως σας χρωστάω την κριτική του Ταχυδρόμου για την Αντιγόνη. 

Εγώ πιστεύω πως η Αντιγόνη πρέπει να έχει φρεσκάδα ή αλλιώς να μιλάμε για ΤΗΝ ηθοποιό. 

Θα ηθελα αν ήξερες να μας γράψεις εντυπώσεις εκείνης της εποχής για τον Κρητικό, μου έχει εξάψει την περιέργεια. 

 

Η Αλίκη ως λυδια λίθος
 
Η Αλίκη στην Επίδαυρο! Όπως λέμε " η Αλίκη στο ναυτικό".... Η Αλίκη τραγωδός! 
Όπως λέμε ο Καραγκιόζης γιατρός, ο Καραγκιόζης τενόρος, ο Καραγκιόζης αστροναύτης...
Πραγματικά, όπως ακριβώς ο πολυτεχνίτης λαϊκός ήρωας του θεάτρου σκιών καταπιάνεται με όλα τα επαγγέλματα και όλες τις ειδικότητες που μπορεί να βάλει το μυαλό του ανθρώπου, στην απελπισμένη του προσπάθεια να εξασφαλίσει το καρβέλι της μέρας και να επιβιώσει, έτσι και το πολυμήχανο λαϊκό ίνδαλμα της ελληνικής σκηνής, η Αλίκη Βουγιουκλάκη, καταπιάνεται με όλα τα είδη θεάτρου προκειμένου να τροφοδοτήσει το μύθο της και να τον διατηρήσει ζωντανό. 
Πριν από λίγα χρόνια, αποφάσισε να εισβάλει στο χώρο της βιεννεζικης οπερέτας με την εύθυμη χήρα του Στράους.
Αργότερα ανακήρυξε τον εαυτό της αστέρα της ροκ όπερας με την Εβίτα.
Ακόμα παραπέρα έκανε επιδρομή στην αριστοφανικη κωμωδία με την ανεκδιηγητη Λυσιστράτη της.
Τώρα οικειοποιείται και την τραγωδία με την Αντιγόνη του Σοφοκλή...
Το μόνο σημείο στο οποίο η σταδιοδρομία της διαφέρει αποφασιστικά από εκείνη του Καραγκιόζη είναι στην κατάληξη των ποικίλων κι αλλοπροσαλλων αυτών εξορμήσεων της. 
Η αναρμοδιοτητα του Καραγκιόζη ξεσκεπάζεται πάντα πριν από το τέλος της βραδιάς. Κι ο Βελιγκεκας τον πετάει κακήν κακώς έξω από το σαράι. 
Ενώ η πολυπραγμοσυνη της Αλίκης αμείβεται πάντα με μπόλικη δημοσιότητα.  Η οποία και σε ένα δεύτερο στάδιο εξαργυρώνεται με την ανάλογη κίνηση στο ταμείο.
Όχι ότι είναι πολύ δύσκολο να διακρίνει κανείς τα τσαλιμια της παλιάς βεντέτας της Φίνος φιλμ, κάτω από τη σοβαροφανή πλερέζα της σύγχρονης Αντιγόνης. Όχι ότι χρειάζεται ιδιαίτερα προικισμένο μουσικό αφτί για να ακούσει κανείς το νιαούρισμα της γατούλας του 1950 κάτω από τον παράφορο τραγικό κομμό του 1990.
Απλώς οι παράγοντες του ΕΟΤ που οργανώνουν το φεστιβάλ της Επιδαύρου είναι στα καλλυντικά ζητήματα περισσότερο αναρμόδιοι κι απ' ότι είναι ο Καραγκιόζης σε ζητήματα ιατρικής και αστροφυσικής.
Επομένως αν ήταν να αναλάβει να ξεχωρίσει ο Βελιγκεκας με το στειλιαρι του τους άσχετους απ' τους σχετικούς, πρέπει να αρχίσει το θεάρεστο έργο του με τα ανώτερα κλιμάκια του Τουρισμού, πριν φτάσει στα καλλιτεχνικά στελέχη των εκδηλώσεων και στις πρωταγωνίστριες τους.
Σκέφτομαι πως σε τελευταία ανάλυση θα πρέπει ενδεχομένως να χρωστάμε χάρη στην Αλίκη Βουγιουκλάκη που με τον πρωτόγονο καλλιτεχνικό φαταουλισμο της βοήθησε να ξεμασκαρευτουν τόσα βαρύγδουπα είδωλα του δημοσίου βίου μας.
Που συντέλεσε να συνειδητοποιήσουμε πόσο εύκολα ξεπουλά το ταλέντο του ο Μίνως Βολανάκης, σε εγχειρήματα με απροσχηματιστους εμπορικούς στόχους και μόνον. 
Η σκηνοθετική παρουσία του στην ορχήστρα του αρχαίου θεάτρου ήταν από απλώς γραφική έως εντελώς ανύπαρκτη, με τους ηθοποιούς να τραβούν ασυντόνιστοι ο καθένας τον ξέχωρο δρόμο του.
Με τον Πέτρο Φυσσούν στο ρόλο του Κρέοντα να απαγγέλλει μηχανικά κι ανόρεχτα στίχους για των οποίων το περιεχόμενο και το ποιητικό βάρος φαινόταν να έχει πολύ θολή μόνον ιδέα.
Με τον Αντώνη Θεοδωρακόπουλο στο ρόλο του Αίμονα να ναρκισσευεται φωνητικά.
Και με τον Ηλία Λογοθέτη, στο ρόλο του Τειρεσία να επιδίδεται σε εκφραστικές ασκήσεις στην κλίμακα του γκροτεσκου...
Πρέπει να χρωστάμε χάρη στην Αλίκη που δοκίμασε την αντοχή του Μίκη Θεοδωράκη στις πιέσεις της αγοράς και την απόδειξε θλιβερά μειωμένη. 
Η μουσική επένδυση που έγραψε για την παράσταση ήταν τόσο πρόχειρη, που ακόμη και οι παραφωνίες της πρωταγωνίστριας δε μπορούσαν να την αδικήσουν. 
Σαν λυδια λίθος η βεντέτα της εμπορικής μας σκηνής έβαλε σε δοκιμασία τον χρυσό όλων των καλλιτεχνικών μας θεσμών και τον βρήκε τενεκέ ξεγανωτο!.
Θ. Κρητικός
Ταχυδρόμος, 26/7/1990

Share this post


Link to post
Share on other sites

Δημιουργήστε ένα λογαριασμό ή συνδεθείτε για να σχολιάσετε

You need to be a member in order to leave a comment

Δημιουργία λογαριασμού

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
Sign in to follow this  

  • Recently Browsing   0 members

    No registered users viewing this page.

×